Home » Các bệnh về máu » Thiếu máu hồng cầu nhỏ nhược sắc là gì? Tìm hiểu nguyên nhân, cách điều trị của bệnh

Thiếu máu hồng cầu nhỏ nhược sắc là gì? Tìm hiểu nguyên nhân, cách điều trị của bệnh

Bệnh lý thiếu máu hồng cầu nhỏ nhược sắc phổ biến trên toàn thế giới đặc biệt là ở các quốc gia nghèo.Bởi vậy chúng ta cùng tìm hiểu về bệnh này cũng như nguyên nhân, tác hại để đưa ra cách điều trị phù hợp nhất.

1. Bệnh thiếu máu hồng cầu nhỏ nhược sắc là gì?

Thiếu máu hồng cầu nhỏ nhược sắc

Thiếu máu hồng cầu nhỏ nhược sắc

Chúng ta biết rằng hồng cầu đóng vai trò quan trọng trong công thức máu.Thiếu máu hồng cầu nhỏ biểu hiện khi MCV< 80fl với MCV là thể tích trung bình hồng cầu, đơn vị thường dùng là femtolit (1 fl = 10-15lit), MCV được tính bằng công thức: MCV = phần trăm thể tích của máu mà các tế bào máu (chủ yếu là hồng cầu) chiếm / số hồng cầu. Bình thường máu trong cơ thể của chúng ta màu đỏ,hình thành bởi các hồng cầu. Nhưng khi các hồng cầu nhược sắc khiến cho màu của máu thay đổi. Khi đó ta gọi là thiếu máu hồng cầu nhược sắc.

Bệnh thiếu máu hồng cầu nhỏ nhược sắc

Các mức độ bệnh lý thiếu máu hồng cầu nhỏ nhược sắc

a. Thiếu máu hồng cầu nhỏ nhược sắc ở trẻ em:

thieu mau hong cau nho o tre em

Thiếu máu hồng cầu nhỏ nhược sắc ở trẻ em

Thiếu máu hồng cầu nhỏ nhược sắc ở trẻ em là hiện tượng các trẻ em mắc hội chứng thiếu máu nhược sắc. Ở trẻ em bệnh thiếu máu hồng cầu nhỏ không biểu hiện ra ngoài cho tới khi trẻ em được 4 tháng tuổi. Chúng ta vẫn có thể nhận diện được các dấu hiệu của thiếu máu hồng cầu nhỏ ở trẻ em như
– Trẻ bị đau: Điều này làm trẻ quấy khóc do cơn đau bắt nguồn từ các tế bào hồng cầu nhỏ hình liềm làm nghẽn dòng chảy của máu. Cơn đau do bệnh thiếu máu hồng cầu nhỏ ở trẻ em có thể kéo dài từ vài giờ tới vài tuần, thậm chí phải nhập viện
– Trẻ bị sưng phù tay chân: Đây là dấu hiệu đầu tiên ở trẻ khi mắc hội chứng này
– Nhiễm trùng tái phát ở trẻ: Cũng là dấu hiệu rõ rệt, và nhiễm trùng có thể nguy hiểm tới tính mạng của trẻ
– Trẻ chậm phát triển: Do không đủ chất dinh dưỡng vì lượng tế bào hồng cầu dị dạng làm mất đi nhiều chức năng
– Trẻ bị rối loạn giấc ngủ: Đây cũng là một nguy cơ cao khi thiếu máu hồng cầu nhỏ ở trẻ em

b. Thiếu máu hồng cầu nhỏ khi mang thai:

Thiếu máu hồng cầu nhỏ nhược sắc khi mang thai ngoài các lý do chính của bệnh thì còn có trường hợp là người bệnh cần nhu cầu cao về chất sắt như khi mang thai của các bà bầu. Thiếu máu hồng cầu nhỏ khi mang thai với người phụ nữ ở trạng thái sinh đẻ thì có ảnh hưởng rất nghiêm trọng tới sức khỏe của người mẹ và thai nhi

Thieu mau hong cau nho khi mang thai

Thiếu máu hồng cầu nhỏ khi mang thai

– Nguyên nhân thiếu máu hồng cầu nhỏ khi mang thai như sau:

Thiếu máu hồng cầu nhỏ khi mang thai bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân nhưng chúng tôi sẽ phân ra làm 2 dạng chủ yếu nhất:
+ Thiếu máu hồng cầu nhỏ khi mang thai do thiếu sắt:
Thai phụ phải chia sẻ lượng máu với thai nhi nên thiếu máu.
Thai phụ không có chế độ dinh dưỡng tốt và đầy đủ, bao gồm bổ sung thêm sắt vào khẩu phần ăn mọi ngày.
Người mang thai mắc một số chứng bệnh về đường ruột, : viêm đường ruột hoặc viêm dạ dày, hoặc có tiền sử đã từng làm phẫu thuật cắt bỏ đoạn ruột, đoạn dạ dày.
Trong thời gian mang thai, người mẹ sinh hoạt không lành mạnh qua việc uống các chất kích thích, cà phê, nước uống có gas,…
Người mang thai bị bệnh ung thư ở hệ tiêu hóa hoặc chảy máu ở đường tiết niệu, mất máu trong quá trình phẫu thuật hoặc u xơ tử cung đều cũng đều là nguyên nhân của thiếu máu hồng cầu nhỏ khi mang thai
+ Thiếu máu hồng cầu nhỏ khi mang thai do người mẹ mắc bệnh hồng cầu nhỏ bẩm sinh:
Từ nhỏ , người mẹ đã bị hội chứng thiếu máu hồng cầu nhỏ
Đối với các thai phụ, khi phát hiện các dấu hiệu của thiếu máu hồng cầu nhỏ khi mang thai thì cần phải tới các cơ sở y tế chức năng để tìm hướng điều trị phụ hợp và kịp thời nhất. Nếu do thiếu sắt có thể bổ sung sắt, còn nếu do di truyền thì cần phác đồ điều trị phù họp hơn.

2. Nguyên nhân dẫn đến thiếu máu hồng cầu nhỏ nhược sắc.

Một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến thiếu máu hồng cầu nhỏ nhược sắc là thiếu sắt và được gây ra bởi những lý do sau:  

a. Do không cung cấp đủ nhu cầu sắt:

– Do tăng nhu cầu sắt: Trẻ em tuổi dậy thì, phụ nữ thời kỳ kinh nguyệt, phụ nữ có thai, cho con bú…
– Do cung cấp thiếu: Ăn không đủ, ăn kiêng, chế độ ăn không cân đối, chế độ ăn  uống của người nghiện rượu, người già…
– Do cơ thể giảm hấp thu sắt: Viêm dạ dày, viêm ruột; cắt đoạn dạ dày, ruột; Do ăn một số thức ăn làm giảm hấp thu sắt như tanin, phytat trong chè, cà phê; nước uống có ga…

Thiếu máu hồng cầu nhỏ nhược sắc

Nên ăn uống đầy đủ chất, sử dụng các thực phẩm bổ sung sắt

b. Mất sắt do mất máu mạn tính

Loét dạ dày tá tràng biến chứng chảy máu, ung thư đường tiêu hóa, nhiễm giun móc, polyp đường ruột…; viêm chảy máu đường tiết niệu; mất máu nhiều qua kinh nguyệt;  sau phẫu thuật, sau chấn thương, U xơ tử cung…;

c. Rối loạn chuyển hóa sắt bẩm sinh (Hypotransferrinemia):

Xảy ra khi cơ thể không tổng hợp được transferrin vận chuyển sắt ( Bệnh rất hiếm gặp)

3. Thiếu máu hồng cầu nhỏ nhược sắc gây nên tác hại gì?

Thiếu máu hồng cầu nhược sắc dẫn đến nhiều hậu quả ở người bệnh, đặc biệt là :
– Da xanh xao, niêm mạc nhợt, môi khô nứt nẻ , miệng mép hay bị viêm, lưỡi đỏ, các gai lưỡi teo đét.

Thiếu máu hồng cầu nhỏ nhược sắc

Cơ thể xanh xao mệt mỏi do thiếu máu hồng cầu

– Các móng chi thường bị bẹt mỏng, dễ gãy, chân móng bị biến dạng làm móng có dạng lõm lòng thuyền, tóc gãy.
– Nuốt khó, đầy bụng, chậm tiêu …
– Có tình trạng dễ tắc mạch.
– Có khả năng có hội chứng tăng áp lực sọ não.
– Triệu chứng thiếu oxy ở các cơ quan như là :
+ Chóng mặt, ù tai, mệt mỏi, kém hoạt động …
+ Tim đập nhanh, khó thở khi gắng sức: trường hợp thiếu máu nặng có thể nghe thấy tiếng thổi tâm thu cơ năng; hoặc tim to khi chụp X-Quang.
– Đối với trẻ em thì cơ thể chậm phát triển hơn so với trẻ bình thường ( thấp hơn, thiếu cân hơn trẻ bình thường …).

4. Phương pháp điều trị thiếu máu hồng cầu nhỏ nhược sắc.

a. Về nguyên tắc điều trị:

– Chỉ truyền máu trong trường hợp thiếu máu nặng, hạn chế truyền máu
– Bổ sung các dạng chế phẩm sắt bằng truyền tĩnh mạch hoặc dung dịch uống, viên nén, khuyến khích sử dụng thuốc bổ sung sắt dạng uống. Sử dụng sắt đường truyền tĩnh mạch trong các trường hợp:
+ Thiếu máu thiếu sắt nặng, rất nặng
+ Cơ thể không hấp thu được sắt khi dùng dạng uống: Cắt đoạn ruột, dạ dày, bệnh bẩm sinh
+ Thiếu máu trong khi bệnh mạn tính hoặc viêm nhiễm đang tiến triển.

thiếu máu hồng cầu nhỏ nhược sắc

Uống thuốc bổ sung sắt

– Giai đoạn sớm khi mới thiếu sắt chưa thiếu máu: Bổ sung sắt qua thức ăn và uống các chế phẩm chứa sắt.
– Thời gian bổ sung sắt: Kéo dài, nên tiếp tục bổ sung sắt thêm ba tháng sau khi lượng huyết sắc tố trở đã về bình thường.
– Phối hợp với điều trị nguyên nhân: Cần tìm được nguyên nhân gây thiếu sắt để điều trị đồng thời với điều trị thiếu máu thiếu sắt một cách triệt để, tránh gây thiếu sắt tái phát.

b. Một số cách phòng bệnh:

– Uống viên bổ sung sắt trong suốt thời kỳ mang thai.
Thiếu máu nhược sắc nên ăn gì: Ăn các thực phẩm giàu sắt, vitamin như thịt màu đỏ (thịt bò, thịt trâu…), hải sản,thịt gia cầm, trứng, bột bánh mì, đậu, lạc, các loại rau xanh đậm như rau ngót, dền, muống,…Kết hợp uống nước hoa quả như cam, chanh khi ăn thức ăn nhiều sắt để tăng khả năng hấp thu sắt.

thiếu máu hồng cầu nhỏ nhược sắc

Phải có chế đồ ăn uống hợp lý, sinh hoạt lành mạnh

– Không nên uống trà, cà phê ngay sau ăn.
– Vì sắt trong sữa mẹ được hấp thu hơn sữa bột nên nuôi trẻ bằng sữa mẹ hoặc sữa bổ sung sắt dành cho trẻ trong năm đầu đời.

admin

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *